Zastąp nużące powtórzenia wyrazów trafnymi synonimami w duchu tekstu

Wykryj wyrazy powracające w sąsiednich zdaniach, unikając przy tym śmiesznych zastępników w stylu „gród Kraka” czy „czarne złoto”.

Jak usuwać powtórzenia bez wpadania w pretensjonalną manierę

  1. 01

    Najpierw usuń powtórzenie przez skrót lub zaimek, nie przez słownik

    Często najlepszym lekarstwem na trzykrotne użycie słowa „spółka” w dwóch zdaniach jest po prostu połączenie ich w jedno zdanie z domyślnym podmiotem.

  2. 02

    Nigdy nie podmieniaj ścisłych terminów prawnych ani finansowych

    Zamiana słowa „przychód” na „zysk” albo „podejrzany” na „oskarżony” dla uniknięcia powtórzenia zamienia usterkę stylistyczną w poważny błąd merytoryczny.

  3. 03

    Unikaj wyświechtanych peryfraz rodem ze szkolnych wypracowań

    Powtórzenie nazwy „Kraków” czy „kawa” raz na dwa akapity brzmi o niebo lepiej niż pisanie „dawna stolica Polski” lub „aromatyczny mały czarny napój”.

  4. 04

    Wyłap powtórzenia tych samych rdzeni słowotwórczych obok siebie

    Zestawienia typu „pracownicy wypracowali plan pracy” lub „inwestor zainwestował w inwestycję” kłują w ucho tak samo jak identyczny wyraz.

Najczęściej zadawane pytania

Jaki dystans między powtórzeniem tego samego słowa uznaje się za bezpieczny?

W prozie prasowej ucho czytelnika wyłapuje powtórzenie rzadkiego lub wyrazistego słowa w obrębie około 300–400 znaków (czyli w tym samym lub sąsiednim akapicie).

Kiedy celowe powtórzenie wyrazu wzmacnia tekst zamiast mu szkodzić?

W anaforach retorycznych (otwieranie kolejnych zdań tym samym zwrotem w komentarzu) oraz w instrukcjach technicznych i prawnych, gdzie liczy się jednoznaczność pojęcia.

Jak zastępować nadużywany w newsach czasownik „powiedział”?

Dobieraj czasownik do realnej intencji wypowiedzi: „zaznaczył, ocenił, zapowiedział, przyznał, ostrzegł, wyliczył” — unikając jednak teatralnego „grzmiał” czy „ripostował”.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania