Zamień ciężkie konstrukcje urzędowe i odsłowne na żywe czasowniki

Ożyw ospałe zdania typu „dokonano przeprowadzenia weryfikacji zgłoszeń przez komisję” — przywróć w tekście konkretnych ludzi i bezpośrednie działanie.

Cztery kroki od urzędowego ołowiu do potoczystej polszczyzny

  1. 01

    Poluj na puste czasowniki posiłkowe „dokonać, przeprowadzić, nastąpić”

    Zamiast „dokonać wypłaty świadczenia” napisz „wypłacić świadczenie”; zamiast „nastąpiło pogorszenie koniunktury” napisz „koniunktura się pogorszyła”.

  2. 02

    Rozbijaj łańcuchy trzech lub czterech rzeczowników w dopełniaczu

    Zbitki „proces wdrożenia systemu kontroli jakości obsługi klienta” zamień na zdanie z czasownikiem: „jak firma sprawdza jakość obsługi klienta”.

  3. 03

    Przywróć widzialnego sprawcę tam, gdzie strona bierna rozmywa odpowiedzialność

    „Podniesiono opłaty” brzmi jak zjawisko pogodowe — w rzetelnym dziennikarstwie piszemy „Rada miasta podniosła opłaty o 15 proc.”.

  4. 04

    Zostaw stronę bierną tylko wtedy, gdy obiekt zdania jest ważniejszy od sprawcy

    W zdaniu „Most otwarto po dwóch latach remontu” strona bezosobowa jest naturalna, bo czytelnika interesuje przejezdność mostu, a nie nazwisko wykonawcy.

Przykład działania

Zdanie dotknięte ciężką rzeczownikozą

Przeprowadzenie optymalizacji procesu rozpatrywania reklamacji przez dział obsługi klienta umożliwiło osiągnięcie skrócenia czasu oczekiwania na udzielenie odpowiedzi o połowę.

Zdanie po zamianie na stronę czynną i czasowniki

Dział obsługi klienta uprościł rozpatrywanie reklamacji i skrócił czas odpowiedzi o połowę.

Jedna prosta zamiana rzeczowników odsłownych na czasowniki skraca zdanie o połowę i natychmiast podnosi energię lektury.

Najczęściej zadawane pytania

Czym dokładnie jest rzeczownikoza (styl nominalny) w polskich tekstach?

To nawyk zastępowania prostych czasowników długimi rzeczownikami utworzonymi od nich (np. „prowadzenie działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa” zamiast „dbanie o bezpieczeństwo”).

Skąd bierze się nadmiar strony biernej u ekspertów i autorów branżowych?

Z obawy przed brzmieniem zbyt potocznym — wielu specjalistów mylnie utożsamia język urzędowych pism i ustaw z powagą ekspercką.

Ile wyrazów powinno średnio liczyć czytelne zdanie w artykule internetowym?

Optymalna średnia w polszczyźnie prasowej to 14–18 wyrazów, przeplatana krótszymi zdaniami do 8 słów; zdania przekraczające 30 wyrazów gubią wątek na ekranie smartfona.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania